استرس گرمایی، نشانه ها و راه های پیشگیری در طیور

استرس گرمایی، نشانه ها و راه های پیشگیری در طیور

استرس گرمایی، نشانه ها و راه های پیشگیری در طیور

کلیات:

تنظیم درجه حرارت بدن طیور در شرایط محیطی گرم

پرندگان خونگرم هستند بنابراین می توانند دمای بدن خود را نسبتاً ثابت نگه دارند. درجه حرارت مرکزی بدن طیور، ۴۱ درجه سانتی گراد است.

محدوده آسایش حرارتی:

محدوده آسایش حرارتی ( thermal confort zone) دامنه خاصی از درجه حرارت محیط است که بدون این که حرارتی توسط بدن تولید شود، درجه حرارت بدن ثابت باقی می ماند. محدوده آسایش حرارتی را می توان ۲ تا ۴ درجه سانتی گراد افزایش داد و یا حدود یک درجه سانتیگراد در هفته افزایش داد.

https://t.me/zarin_javdaneh

 

استرس گرمایی

استرس حرارتی در واقع نیرو یا شرایط مضری است که سبب به هم خوردن هموستازی بدن می شود و می تواند سبب کاهش رشد و تولید شود و حتی مرگ گردد.

استرس حرارتی خسارات اقتصادی سنگینی را به  صنعت طیور وارد می سازد، علائم استرس حرارتی در جوجه گوشتی، در دمای بیش از ۳۰ درجه سانتیگراد و در مرغ مادر در دمای بیش از ۲۷ درجه سانتیگراد ظاهر می گردد.

پاسخ فیزیولوژیک طبیعی جوجه های گوشتی به استرس گرمایی چگونه است؟

جوجه های گوشتی که در معرض دمای محیطی بالا قرار دارند، تغییرات رفتاری زیادی از خود نشان می دهند تا بتوانند مجدداٌ تعادل حرارتی را با محیط اطراف خود برقرار کنند. جوجه های گوشتی در طول دوره های استرس گرمایی کم تحرکت شده و بیشتر در کنار دیوارها و یا آبخوری ها در حالی که بالهایشان را از بدن دورکرده، بصورت قوز کرده و بی حرکت می ایستند. درون پرنده نیز، جریان خون از برخی اندام های داخلی مانند کبد، کلیه ها و روده ها به رگ های خونی محیطی (پوست) اتساع یافته منتقل می شود تا با تبادل حرات موجب کاهش دمای بدن گردد. در این حالت جوجه شروع به له له زدن می کند. این کار موجب تبادل حرارت بدن با هوا و متعاقبا کاهش دمای بدن می‌گردد. از طرف دیگر له له زدن موجب افزایش فعالیت عضلانی و درنتیجه کاهش انرژی می گردد که از عواقب نامطلوب استرس حرارتی است. هنگامی که دمای محیط پرنده از ۳۰ درجه سانتیگراد تجاوز کند له له زدن در گله مشهود می گردد. این حالت زمانی تشدید می گردد که افزایش حرارت با افزایش رطوبت نسبی همراه گردد. در نتیجه، مرگ و میر در گله بخصوص در جوجه های سنگین تر به سرعت افزایش می یابد. میزان انرژی پرنده، با هر گرم آبی که در نتیجه له له زدن از ریه های از دست می دهد، ۵۴۰ کالری کاهش می یابد.

له له زدن چگونه pH یا تعادل اسید-باز در جوجه های گوشتی را تحت تاثیر قرار می دهد؟

به طور معمول، pH خون توسط ریه ها و کلیه ها به همراه سایر سیستم های مختلف بافری که مانع تغییرات سریع در pH می شود کنترل می گردد. با افزایش تعداد تنفس در جوجه های گوشتی که در استرس حرارتی قرار دارند،  فشار دی اکسید کربن خون سرخرگی نیز کاهش یافته و در نتیجه موجب افزایش نسبت فشار بی کربنات به دی اکسید کربن می گردد. به این حالت آلکالوز تنفسی (افزایش pH خون) می گویند.

https://t.me/zarin_javdaneh

نشانه های کالبد گشایی

شامل ضایعات جلدی و درماتیت ضربه ای، پرخونی لاشه به ویژه عضلات سینه، تغییر رنگ عضله سینه مشابه گوشت پخته، نرم و ترد شدن عضلات لاشه و دهیدراته و چسبیدن پوست به بدن است. همچنین بورس کوچک شده نارسایی کلیه و رسوب اورات در کلیه ها قابل رویت است.

روش های مقابله با استرس گرمایی
  • محدودیت غذایی:

یک اقدام پیشنهادی در زمانی که یک موج گرمایی درپیش است قطع خوراک از ساعت ۸ صبح تا ۸ عصر می باشد.

  • برنامه نوری:

استفاده از برنامه نوری متناوب در ابتدای دوره پرورش سبب کاهش هورمون T3 می گردد و در نتیجه سبب کاهش متابولیسم پایه و مصرف اکسیژن و کاهش تولید گرما و بیماری های متابولیک می شود. همچنین باعث تقویت سیستم ایمنی می گردد. در برنامه نوری متناوب میزان ملاتونین سرم پیش تر از برنامه نوری مداوم است. ملاتونین می تواند سبب تقویت سیستم ایمنی پرنده و به عنوان یک آنتی اکسیدان اثرات مضر استرس گرمایی و اکسیدان ها را جبران کند.

  • استفاده از مواد معدنی و ویتامین ها

حالت آلکالوز تنفسی را می توان با اضافه کردن بی کربنات در آب آشامیدنی درمان کرد در شرایط استرس حرارتی نیاز پرنده به ویتامین ها مخصوصاً ویتامین های A و C و مواد معدنی به خصوص کلسیم افزایش پیدا می کند.

استفاده از جیره های غذایی با مقادیر زیاد آنیون در موارد استرس حرارتی، سبب کاهش PH خون و مقابله با آلکالوز تنفسی می شود. بنابراین توصیه می شود در هنگام تنش گرمایی ترکیباتی مثل کلرید کلسیم و کلرید آمونیوم و کربنات پتاسیم، بی کربنات سدیم، کلرید سدیم، کلرید پتاسیم به آب یا دان سبب کاهش استرس حرارتی و افزایش مصرف آب در پرنده شده و از کاهش وزن آن جلوگیری می کند.

یک اقدام مرسوم برای تنش گرمایی اضافه کردن ۰٫۰۵ تا ۰٫۵درصد کلرید سدیم به آب آشامیدنی می باشد استفاده از آنتی اکسیدان هایی همچون ویتامین های A,E,C و سلنیوم، روی، کروم در کاهش استرس حرارتی موثر می باشد.

یکسری از محققان پیشنهاد کرده اند که مکمل اسید آسکوربیک و کلریدآمونیوم ممکن است سطح کورتیکواستروئید پلاسما را تغییر دهند و به نگهداری پتاسیم کمک کنند.

https://t.me/zarin_javdaneh

تنظیم جیره غذایی طیور در گرما:

پروتئین ها در مقابل کربوهیدرات ها، گرمای بیشتری آزاد می کنند بنابراین کاهش پروتئین در جیره جوجه های گوشتی سبب کاهش تلفات در شرایط استرس حرارتی می گردد. البته باید میزان اسیدهای آمینه ضروری جیره افزایش داده شود.

افزودن تریپتوفان به جیره سبب کاهش استرس حرارتی می شود. زیرا اسید آمینه تریپتوفان پیش ساز سروتونین است و سروتونین نیز از طریق کاهش هورمون T3 دمای بدن را تنظیم کرده و سبب کاهش دمای بدن می شود.

استفاده از روش تغذیه ای متناوب در آب و هوای گرم می تواند سبب کاهش تنش وارده به گله شود. در اجرای چنین برنامه ای می توان ۵/۱ ساعت روشنایی داده و پس از مصرف دان ۳ ساعت تاریکی در گله اعمال شود.

در شرایط استرس حرارتی بهتر است بخشی از منبع انرژی جیره را از منشأ روغن (چربی) تأمین کرد زیرا حرارت ناشی از هضم و متابولیسم چربی از سایر ترکیبات تشکیل دهنده جیره کمتر است.

تجویز دارو در شرایط استرس گرمایی:

استفاده از برخی از داروها مانند نیکاربازین و موننسین اثرات زیانباری روی پرنده ای که دچار استرس حرارتی شده است دارد. در مقابل استفاده از داروهای ویرجینیاماسین و لازالوسید در مواقع استرس گرمایی اثرات مفیدی داشته اند.

رطوبت سالن:

رطوبت سالن جزو مهمترین عواملی است که بر شدت استرس گرمایی اثر مستقیم دارد و دما و رطوبت متناسب سالن به نوع پرورش و سن گله وابسته است.

در صورت ورود هوای دارای ۲۰ درصد رطوبت نسبی، کاهش ۱۵ تا ۲۰ درجه ای در دما از طریق فرایند سنجش امکان پذیر است در رطوبت های بالای ۶۰ تا ۷۰ درصد یک اثر خنک کنندگی ۸ تا ۱۰ درجه ای امکان پذیر است در حالی که در رطوبت بیش از ۷۵ درصد قابلیت خنک کنندگی حدود ۵ درجه سانتیگراد خواهد بود.

جریان هوا:

جریان هوا سبب انتقال گرمایی همرفتی در اطراف پرنده می شود. استفاده از تهویه در سقف و نصب فن در سالن در بالای سر پرنده ها از جمله کارهایی است که سبب افزایش جریان هوا در سالن می شود. هرچقدر سرعت عبور هوا از کنار پرنده افزایش یابد میزان خنک کنندگی آن نیز بیشتر خواهد بود. سرعت جریان هوا در استرس حرارتی شدید بین ۱ تا ۳ متر بر ثانیه مناسب است.

تراکم گله:

در شرایط استرس گرمایی توصیه می شود از تراکم جوجه در سالن کاسته شود تا از وضع گرمایی ناشی از متابولیسم پرنده کاسته شود.

خنک کننده های تبخیری:

تبخیر آب نیاز به انرژی دارد در سیستم های خنک کننده تبخیری انرژی مورد نیاز برای تبخیر از هوای گرم ورودی گرفته می شود از این رو هوای ورودی گرمای خود را از دست داده و خنک تر می شود آب از طریق پد

های خنک کننده (سیستم پوشال یا پد سلولزی) یا نازل های ریز (مه پاش) می تواند تبخیر شود.

البته قابل ذکر است این نوع سیستم تبخیری در مناطق گرم و خشک کاربرد دارد ولی در مناطق مرطوب می تواند سبب افزایش رطوبت سالن و تشدید استرس گرمایی گردد.

در پایان:

شرکت زرین جاودانه کنسانتره هایی جهت افزایش مقاومت گله های پرورشی در برابر بیماری ها و استرس گرمایی طراحی و در اختیار مشتریان گرامی قرار می دهد. 

تهیه و تنظیم: بخش علمی شرکت زرین جاودانه
 

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است