فیتاز و نقش آن در تغذیه طیور و اهمیت فسفر در بهره وری پرورش

فیتاز و نقش آن در تغذیه طیور و اهمیت فسفر در بهره وری پرورش

 

فیتاز و نقش آن در بهره وری پرورش طیور

در اینجا قصد داریم در خصوص اهمیت عنصر فسفر در تغذیه طیور و نقش آنزیم فیتاز در افزایش قابلیت بهره وری از این عنصر صحبت کنیم.

عنصر فسفر یکی از مهم ترین عناصر و مواد مغذی برای کلیه موجودات به ویژه طیور به شمار می آید. و معمولا در جیره نویسی هزینه بسیار زیادی برای تأمین این عنصر پرداخت می شود. عمدتا عنصر فسفر را به واسطه نقش اش در ساختار استخوان ها و سیستم اسکلتی می شناسند. ولی مهم است که بدانیم این نقش در مقایسه با سایر وظایف و نقش های متابولیکی عنصر فسفر بسیار کم اهمیت و ناچیز است.

اگر چه اکثر دانه ها و به خصوص بذر گیاهان تیره لگومینوس مثل سویا حاوی غلظت بالایی از عنصر فسفر هستند، اما متاسفانه فسفر موجود در پیکر گیاهان اساساً به صورت جزئی از ساختمان مولوکول اینوزیتول هگزافسفات یا همان فیتات هست. که این شکل از فسفر یا به عبارتی فسفر فیتاته برای حیوانات تک معده ای از جمله طیور قابلیت دسترسی چندانی ندارد زیرا در دستگاه گوارش این دسته از جانداران آنزیم فیتاز ترشح نمی گردد.

وجود این آنزیم برای هیدرولیز کمپلکس فیتات الزامی است و حتی دام های نشخوار کننده هم تنها به واسطه جمعیت های میکروبی دستگاه گوارش خود توانایی استفاده از بخش عمده عنصر فیتاته را دارند. مشخص شده که مولوکول فیتات نه تنها عنصر فسفر را از دسترس طیور خارج می کند بلکه به واسطه دوازده بار الکتریکی که در ساختمان این ترکیب وجود دارد عناصر و مولوکول های متعدد دیگری هم توسط این مولوکول به دام می افتند و از دسترس پرنده خارج می شوند. به عنوان مثال عناصر دو ظرفیتی مانند آهن، روی، مس و منگنز نیز می توانند به مولوکول فیتات متصل شوند یا حتی اسیدهای آمینه و  قندها هم با مولوکول فیتات واکنش نشان می دهند که پیامدش تولید کمپلکس های بسیار نامحلول و غیرقابل جذبی هست که نه تنها پرنده را با فقر فسفر روبه رو می کند بلکه امکان بهروه وری از اسیدهای آمینه و کالری جیره را هم کاهش خواهد داد.

حتما توجه داشته باشید که مشکل فیتات به همین جا خلاصه نمی شود. فسفر و عناصری که به این شکل به دام افتاده اند وارد مدفدع پرنده می شود و مصرف این فضولات به عنوان کود در زمین های زراعی می تواند مشکلات و آلودگی های زیست محیطی را نیز به همراه داشته باشد. بنابراین ضرورت دارد تا با افزودن آنزیم فیتات به جیره های غذایی قابلیت بهره وری این عنصر حیاتی را افزایش دهیم.

فیتازها می توانند مولوکول اینوزیتول هگزا فسفات را تا مرحله تولید اینوزیتول دی و مونوفسفات هیدرولیز کنند و به ندرت می توانند مولوکول اینوزیتول خالی از فسفر را نیز به جا بگذارند که این موضوع می تواند امکان استفاده حداکثری از عنصر فسفر جیره برای ما امکان پذیر کند و تأثیر کاهنده ای در هزینه های جیره داشته باشد. زیرا منابع فسفر مثل دی و مونوکلسیم فسفات ها بسیار گران قیمت هستند و چون بخش عمده ای از اسید فسفریک مورد استفاده در ساخت این منابع هم وارداتی است در برخی از شرایط و مواقع می تواند مشکلاتی را از لحاظ دستیابی به این منابع فسفری برای ما به وجود آورد. بنابراین مصرف آنزیم فیتاز در جیره می تواند با کاهش میزان مصرف منابع فسفری نظیر دی و مونوکلسیم فسفات مستقماً هزینه را کاهش دهد و ارزش افزوده و سود مازادی را نیز برای پرورش دهنده به ارمغان آورد. زیرا غیر از فسفر می تواند امکان دسترسی و قابلیت بهره وری از سایر اجزاء جیره خصوصا انرژی جیره و اسیدهای آمینه را هم افزایش دهد.

 
تهیه و تنظیم: واحد علمی شرکت زرین جاودانه

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است