رو غن ها و چربی ها و اهمیت آنها در تغذیه طیور

رو غن ها و چربی ها و اهمیت آنها در تغذیه طیور

 

اهمیت و نقش روغن ها و چربی ها در تغذیه طیور 

در این فایل صوتی قصد داریم در خصوص رو غن ها و چربی ها و اهمیت آنها در تغذیه طیور صحبت کنیم.

رو غن ها و چربی ها به عنوان منابع غنی از انرژی شناخته می شوند. عموما چیزی در حدود ۲٫۲۵ برابر منابع کربوهیدراتی و پروتئینی انرژی دارند که این موضوع به ساختار چربی ها مربوط می شود. ساختمان چربی ها مملو از پیوندهای کربن – کربن و کربن – هیدروژن است که این پیوندها در حین کاتابولیسم یا سوختن یک منبع چربی می توانند مقادیر زیادی انرژی تولید کنند. و از این بابت چربی ها تأمین کننده کمبودهای انرژی جیره هستند.

چنانچه ما نتوانیم با استفاده از منابع مناسب چربی کمبود انرژی منابع نشاسته ای جیره را تأمین کنیم و همزمانی و توازن مناسب بین انرژی جیره با پروتئین و سایر مواد مغذی وجود نداشته باشد عملا از مواد مغذی جیره استفاده مناسبی نخواهد شد. چون مواد مغذی، اسیدهای آمینه و هر کدام از ترکیباتی که در ساخت یا آنابولیسم بدن دخالت دارند بدون تأمین انرژی لازم عملا بازده خوبی نخواهند داشت.

باید توجه داشته باشیم که کمبودهای انرژی جیره بایستی حتما از منابع چربی و روغن با کیفیت تأمین شود. در صنعت تغذیه طیور منابع چربی متعددی وجود دارند. ولی باید بدانیم که یک منبع روغن یا چربی مناسب باید از نسبت ایده آل اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع برخوردار باشد. زیرا اسیدهای چرب غیر اشباع می توانند در فرایند جذب،  به اسیدهای چرب اشباع کمک کنند. بنابراین نسبت اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع و تعداد پیوندهای دوگانه در ساختمان اسیدهای چرب غیر اشباع، فوق العاده حائز اهمیت می باشد. تحقیقات نشان داده است که نسبت ۴۰ به ۶۰ یا ۵۰ به ۵۰ اسیدهای چرب اشباع به غیر اشباع می تواند نسبت مناسب و ایده آلی باشد.

یک منبع روغنی مناسب و خوب نباید بیشتر از ۲۰% اسیدهای چرب آزاد داشته باشد زیرا اسیدهای چرب آزاد قابلیت انحلال می سلی یا میسل سازی ضعیفی دارند و نبود و کمبود گلیسرول در منابع چربی که اسیدهای چرب آزادی زیادی دارد می تواند مشکلات ثانویه ای در سطح متابولیسم به وجود بیاورد.

یکی از خصوصیاتی که یک منبع چربی مناسب باید دارا باشد این است که پروکسید ولیو یا عدد پروکسید منبع چربی، حتما بایستی پایین باشد. معمولا اعداد زیر ۵ یا ۱۰ میلی اکیوالان بر کیلو گرم به عنوان اعداد مناسب از لحاظ اسید ولیو شناخته می شود. عدد پروکسید ولیوی بالا می تواند باعث آسیب به اسیدهای چرب دیگر و همچنین وقوع یک فرایند بشود موسوم به اوتواکسیداسیون یا اکسیداسیون خود به خودی که این فرایند اگر اتفاق بیافتد اسید چرب اکسیده یا فاسد یا رنسید شده و می تواند به سایر اسیدهای چرب به صورت زنجیره وار آسیب برساند و این فرایند حتی در طول غشاهای سلولی می تواند پیش رفته و عملا موجب آسیب و حتی مرگ سلول گردد.

مشخص شده که فرایندهای اتواکسیداسیون و وجود مقادیر بالای پرواکسید در یک منبع چربی می تواند به سایر مواد مغذی جیره و به خصوص ویتامین های محلول در چربی آسیب وارد کند. با توجه به مواردی که اشاره کردیم استفاده از منابع روغن گیاهی از جمله سویا، کلزا، آفتابگردان یا حتی بعضا ذرت می تواند بسیار ارزشمند باشد. تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مخلوط منابع روغنی یا چربی های اشباع و غیر اشباع از قابلیت هضم و جذب و انرژی زایی بالاتری برخوردار است. به عنوان مثال استفاده از چربی پالم در کنار اسیدهای چرب غیر اشباعی که در روغن سویا یا روغن آفتابگردان وجود دارد می تواند کالری زایی بیشتری حتی در مقایسه با روغن ۱۰۰% سویا داشته باشد.

یکی از مواردی که در انتخاب یک منبع روغن بایستی به آن توجه شود این است که منبع چربی مورد استفاده حاوی آنتی اکسیدان های مصنوعی مثل بی اچ تی، بی اچ ای، تی بی اچ کیو و نظایر آن باشد تا در صورت انبار داری طولانی مدتِ منبع چربی از فساد آن منبع جلوگیری بکند. این موضوع فوق العاده در تعیین یا به عبارتی انتخاب منبع روغنی جیره حائز اهمیت است.

بنابراین در کل بایستی حتما توجه داشته باشیم که در انتخاب منابع چربی صرفا بحث قیمتی و هزینه های اولیه  آن مد نظر قرار گرفته نشود و کمی دوراندیش و آینده نگر باشیم. زیرا منابع چربی که از کیفیت غذایی بالاتر و طبیعتا از قیمیت بالایی برخوردار هستند می توانند از لحاظ عملکرد و ضریب تبدیل غذاییِ بهتری که به جا می گذارند یا از لحاظ بحث های مربوط به سلامت فیزیولوژیک پرنده مخصوصا در پرندگانی که عمر طولانی تری دارند مثل مرغ تخمگذار می توانند تمام هزینه ها را پوشش داده و یک ارزش افزوده برای پرورش دهنده به جا بگذارند.

 

دکتر جهانیان 
مدیر بخش تغذیه شرکت زرین جاودانه

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است