کاربرد و اهمیت پروتئین‌های تک‌یاخته‌ای در تغذیه طیور

کاربرد و اهمیت پروتئین‌های تک‌یاخته‌ای در تغذیه طیور

کاربرد و اهمیت پروتئین‌های تک‌یاخته‌ای در تغذیه طیور

 

 

تولید و استفاده پروتئین تک یاخته ای (SCP) سبب ایجاد یک منبع ارزان از پروتئین، برای طیور و دام می شود. این دسته از منابع پروتئینی قبلاً در کشورهای عربی برای حل مشکل کمبود و بالا بودن هزینه منابع پروتئینی متداول، استفاده شده است. میزان تولید  SCP  در کشورهای عربی در حال حاضر در حدود ۱۷۰۰۰۰ تن در سال تخمین زده شده است. که بیشتر این مقدار از مشتقات نفتی بدست می‌آید و فقط میزان کمی از آن از طریق محیط‌های کشت تولید می‌شود.

منابع پروتئینی تک‌یاخته‌ای می توانند از محیط‌های کشت متفاوتی (شامل تولیدات کشاورزی نظیر تولیدات سلولزی، بستر طیور، مدفوع گاوها و محصولات گازها ومشتقات نفت) تولید شوند.

 

 

عوامل مؤثر بر تولید SCP در نقاط مختلف جهان

 

  • در صورتی که یک جمعیت میکروبی خوب و آماده ومحیط کشت مناسب نیز انتخاب شود، آنگاه SCP در مقادیر بالا تولید می شود. در این مورد میکروب ها بطور مؤثری از مواد مغذی برای تولید بالای SCP در مدت زمان کوتاهی، می‌توانند استفاده کنند.

 

  • تولید SCP یک فرایند اقتصادی است که نیازمند کمترین کار بوده و نتیجه بدست آمده در این مرحله تولید یک منبع پروتئینی متداول است. و نیز از تنوع آب وهوا، آب مورد نیاز، نوع زمین، مستقل بوده ونیاز به هیچگونه کود شیمیایی ندارد. البته افزایش محرکها یا دیگر مواد شیمیایی، ممکن است سبب ایجاد یکسری بیماریهای مؤثر بر حیوانات در چندین نسل می‌شود.

 

  • SCP ، بعنوان یک ماده مغذی به لحاظ دارا بودن اسیدهای آمینه بیشتر نسبت به دیگر منابع پروتئینی معمول، مطلوب است. این به نحوی یک ویژگی برای SCP تولید شده با باکتری است. SCP همچنین دارای مقادیر کافی ویتامین و بعضی عوامل ناشناخته دیگر است که نقش مهمی در تغذیه طیور و حیوانات تک معده‌ای بازی می کند.

 

 

منابع SCP  در تغذیه طیور

 

باکتری‌ها

گونه‌های متفاوتی از باکتری ها وجود دارند که برای تولید SCP  استفاده می‌شوند.

این باکتری ها ممکن است روی مواد گیاهی نظیر گلوکز و سلولز یا روی محیط های کشت حاوی متانول، اتانول، پروپانول و دیگر مشتقات نفت رشد نمایند.

باکتری های بیماری زایی نظیر  M.tuberculosis و E.coli برای این هدف انتخاب و جدا شده‌اند. این باکتری ها از دیگر گونه‌های باکتریایی، دارای لیزین و متیونین بیشتری هستند؛ اما قبل از شروع استفاده تجاری در برنامه تغذیه‌ای، تأثیراتشان به آرامی آغاز شده و منجر به تولید پروتئین های سالم از باکتری های بیماری زا می‌گردند.

کیفییت SCP در باکتری هایی که در محیط کشت حاوی متانول رشد کرده‌اند نسبت به باکتری هایی که در محیط هایی کشت دیگر رشد یافته‌اند، بهتر است؛ دلیل این است که متانول به آسانی در آب حل نمی‌شود و می‌تواند بصورت خالص بدون داشتن ترکیبات آروماتیک یا  باقی مانده‌های هیدروکربنی، جدا بماند. در سال های اخیر نیز شرکت انگلیسی ICI برای تولید SCP از باکتری M.methylotrophus استفاده کرده‌ است. توده میکروبی تولید شده در این روش پروتین  (pruteen ) نامیده می‌شود و در حال حاضر بمیزان ۱۰۰۰۰۰ تن در مدت یکسال تولید می‌شود که حاوی %۸۵ پروتئین بوده و بصورت حبّه برای تغذیه طیور و در شکل گرد در تغذیه گوساله‌ها و گوسفند  مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

قارچ‌ها

قارچها از قبیل aspergillus و penicillium نیز بری تولید SCP از محیط کشت حاوی ذرت، ملاس، گورجه فرنگی و محصولات سلولزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از دیگر گونه‌ها نظیر peziza audrinial نیز برای اهداف مشابه، با استفاده از بستر طیور  و مدفوع گاو در محیط کشت مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نژادهای منحصر به فرد به سرعت رشد یابند و می‌توانند در عرض ۲تا۳ ساعت در یک دامنه وسیع PH، فشار اسمزی و حرارت، تکثیر یابند.

توده زنده قارچی جدا شده، خشک می‌شود و سپس مورد استفاده مستقیم و یا بصورت پلت بعنوان SCP تهیه می‌شود و در خوراک طیور و دام استفاده می‌شود. میزان پروتئین بدست آمده در توده قارچی در توده زنده حدود ۳۰تا۶۰ درصد است.این پروتئین از لحاظ متیونین محدود است که این محدودیت با افزودن۲/۰درصد متیونین در طی پروسه اصلاح می‌شود که سبب افزایش ارزش بیولوژیکیSCP  تا حد ۹۵درصد و یا بیشتر می‌گردد.

 

مخمر‌ها

مخمر‌ها نیز منابع مهمی از SCP هستند. گونه‌هایی نظیر C.cervisia، T.utilis، C.lypolitica،  C.paraffinica نیز برای تولید SCP مورد استفاده قرار می‌گیرند. توده زنده میکروبی حاصل از این مخمرها وقتی در خوراک طیور و تک معده‌ای ها بصورت یکپارچه باشند به آسانی تجزیه می شوند. آنها از لحاظ میزان پروتئین در حدود ۱۶تا۲۰ درصد هستند ولی از لحاظ کلسیم، فسفر، ویتامینB  و گلیکوژن غنی هستند. در حین فرایند تولید SCP، توده زنده مخمر جدا شده، ابتدا برای آزادسازی اسید نوکلئیک هیدرولیز می‌شود و سپس به آن متیونین و برخی عوامل طعم‌زای حاوی پپتیدها ومینرال ها افزوده می‌شود. این روش در اروپای شرقی که در حال حاضر سالانه ۱۰۰۰۰۰ تن تحت نامهای متفاوت تجارتی از قبیل Ca_Bi و n ـ پارافین تولید می کند،معمول شده است.

 

جلبک‌ها

جلبک هایی نظیر chlorella وscenedesmus مدت طولانی برای تولید SCP مورد استفاده قرار می گرفته‌اند. اخیراً مطالعات در مورد جلبک ها، به تغذیه نشخوارکنندگان واندکی بیشتر در طیور یا برخی غیر نشخوارکنندگان محدود شده است؛ که نشان دهنده این حقیقت است که تولیدات جلبک ها قابلیت تجزیه‌پزیری و متابولیسم آنها کمتر از تولیدات دیگر میکروفلوراها است. بهرحال در سالهای اخیر عواملی سبب بهبود استفاده از جلبک ها شده اند؛ نظیر انتخاب ژنتیکی، افزایش هیدرولیز توده زنده برای بهبود قابلیت تجزیه‌پذیری و استفاده جلبک ها بعنوان مخمر در محیط های کشت مختف برای سنتز پروتئین از دیگر میکروب ها. که بعضی از این عوامل بویژه هنگامی که محیط کشت با متیونین و دیگر آمینو اسید سولفوریک ها غنی شده باشد، موفقیت آمیز بوده‌ و سبب تولید توده زنده‌ای با ۵۰ تا۶۰ درصد پروتئین با کیفیت بالا شده‌ است. و توده حاصله دارای سطوح بالای کاروتن و گزانتوفیل است که هردو در تولید تخم مرغ و کیفیت آن نقش مهمی دارند.

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است