یُد عنصر مهم – نقش و اهمیت مواد ریز مغذی در تغذیه طیور

یُد عنصر مهم – نقش و اهمیت مواد ریز مغذی در تغذیه طیور

یُد عنصر مهم – نقش و اهمیت مواد ریز مغذی در تغذیه طیور

در این فایل صوتی درباره نقش و اهمیت عنصر یُد در تغذیه طیور صحبت خواهیم کرد.

عنصر یُد یکی از عناصر بسیار مهم است. و کشف آن به عنوان یک ماده مغذی و معدنی ضروری پس از مصرف شدن جلبک دریایی برای درمان بیماری گواتر صورت گرفت.

علیرغم مصرف کم عنصر یُد در جیره های غذایی نقش های متابولیکی آن در بدن کم نیستند. تنظیم متابولیسم و رشد بدن کاملا به حضور عنصر یُد در جیره وابسته است.

نقش های عنصر یُد در بدن

عنصر یُد در تنظیم سوخت و ساز انرژی در تمامی سلول های بدن نقش دارد.

به خاطر نقشی که عنصر یُد در تنظیم اکسیداسیون و سوخت و ساز انرژی بر عهده دارد. می تواند تکامل و تمایز بافت ها را تحت تأثیر و تنظیم خود قرار دهد.

مشخص شده که عنصر یُد در فعالیت غده هیپوفیز و اندام های تناسلی دخالت دارد. گردش و جریان خون در بدن به عنصر یُد وابسته است. عنصر یُد در رشد و فعالیت سیستم عصبی، در شکل گیری پوست و مو و رنگدانه های مربوطه و تغییرات فنوتیپیکی در حین بلوغ اتفاق می افتند نقش دارد.

اثرات کمبود عنصر ید

عنصر یُد نقش های متعددی در بدن برعهده دارد. در نتیجه کمبود این عنصر، مشکلات و تأثیرات شدیدی در بدن به همراه خواهد داشت. از جمله اینکه کمبود عنصر یُد باعث تشدید فعالیت بخش پیشین غده هیپوفیز می شود. که با تشدید ترشحات هرمونی از جمله TSH باعث افزایش فعالیت غده تیروئید.  در نتیجه بزرگ شدن این غده می شود که اصطلاحا آن را با نام بیماری گواتر (Avian Goiter) می شناسیم.

در اثر کمبود عنصر یُد پوست، مو و  سُم تحت تأثیر قرار می گیرند. رشد آنها خیلی کند خواهد شد. در نژادهای رنگی که پوست و مو دارای رنگدانه هستند عملا  چندرنگ شدن این رنگدانه ها و در نتیجه کم رنگ شدن پوست و مو را شاهد خواهیم بود.

متابولیسم، سوخت و ساز  عمومی بدن می تواند در اثر کمبود این عنصر با مشکل مواجه شود.

باید توجه داشته باشیم که وجود بازدارنده های غذایی مثل تیوراسین یا تیوریا در جیره غذایی که در بعضی مواد خوراکی وجود دارند. می تواند باعث بروز علائم کمبود عنصر یُد شود. این بازدارنده ها یا مانع جذب یُد از دستگاه گوارش می شوند. یا از ورود آن به سلول های غده تیروئید و اتصالش به پروتئین و تولید هرمون های TT و T4 ممانعت به عمل می آورند. هر کدام از این موارد می تواند علائم کمبود عنصر یُد بروز کند.

نمونه این بازدارنده ها در گیاهان تیره چلیپاییان و  انواع کلم ها وجود دارد. به همین دلیل مصرف این دسته از مواد خوراکی در جیره غذایی طیور بسیار محدود می شود.

کنجاله کلزا هم به عنوان یکی از گیاهان این خانواده دارای بازدارنده های غذایی مذکور می باشد. علاوه بر الگوی آمینواسیدی نامطلوب، نامتوازن و بسیار ضعیف کنجاله کلزا، وجود این بازدارنده ها هم در محدود کردن مصرف این کنجاله در جیره طیور بی تأثیر نیست.

معمولا عنصر یُد را با استفاده از منابعی مانند یدات پتاسیم و یدات کلسیم در جیره تأمین می کنیم. که جذب نسبتا مناسب و بالایی دارند.

برای تأمین مقادیر مورد نیاز عنصر یُد در جیره های غذایی طیور، بسته به گونه و نژاد مورد نظر سطوحی در حدود ۸/۰ تا ۲ میلی گرم در کیلو گرم جیره نهایی مورد نیاز است. حتما بایستی این سطح در جیره های غذایی تأمین شود. زیرا کمبود عنصر یُد فوق العاده می تواند از لحاظ متابولیسم و رشد و تکامل بدن تأثیر گذار باشد.

در پرندگانی که سیستم تولید مثل فعالی دارند از جمله مرغ های تخمگذار یا گله های مولد و مرغ های مادر کمبود عنصر یُد می تواند به شدت با رشد و تمایز و تکامل سیستم تناسلی هم درگیر باشد. و ایجاد اشکال کند.

بنابراین اهمیت دارد که ما عنصر یِد را در سطح مورد نیاز در جیره های غذایی جای دهیم.

دکتر جهانیان
مدیر بخش تغذیه شرکت زرین جاودانه

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است