سالمونلا گالیناروم؛ عوامل و طرز انتقال، تشخیص و درمان

سالمونلا گالیناروم

سالمونلا گالیناروم؛ عوامل و طرز انتقال، تشخیص و درمان

قسمت دوم

تیفوئید مرغان

تیفوئید مرغان یک بیماری عفونی ماکیان است که اغلب به شکل حاد ظاهر می شود ولی اشکال تحت حاد و مزمن آن نیز مشاهده شده است.

میزان تلفات ممکن است زیاد باشد. این بیماری بیشتر در مرغان بالغ است و کمتر در جوجه ها ولی عفونت های حاصله از تخم آلوده ایجاد بیماری در جوجه های جوان شبیه آنچه که در بیماری پولوروم می باشد نموده است.

باکتری برای بوقلمون، مرغ شاخدار، جوجه اردک، بلدرچین، قرقاول و کبوتر بیماری زاست. در ایران بنظرمی رسد که میزان آلودگی در مرغان بومی که بصورت آزاد زندگی می کنند بیشتر از آلودگی در مرغداری های صنعتی است ولی مشاهدات چند ساله اخیر درمانگاه طیور دانشکده دامپزشکی تهران نشانگر افزایش آلودگی در جوجه های مرغداری های صنعتی نیز می باشد.


عامل بیماری


سالمونلا گالیناروم که از نظر سرولوژیکی غیر قابل تشخیص از سالمونلا پولوروم می باشد و فقط از نظر خواص بیوشیمیائی تمیزداده می شود عامل این بیماری است. این باکتری نیز غیر متحرک بوده، مالتوزو دولسیتول را تخمیر کرده، گلوکز و مانیتول را بدون ایجاد گاز تخمیر می نماید. آزمایشات زیر در تشخیص این دو باکتری کمک می نماید.

سالمونلا پولوروم بسرعت باعث دکر بوکسیلاسیون محیط اورنیتین دکر بوکسیلاز می گردد. در حالیکه سالمونلا گالیناروم حتی بعد از هفت روز این عمل را انجام نمی دهد. سالمونلا گالیناروم در محیط کریستنسن سیترات که دارای ازت آلی و بدون معروف Sh2 است رشد می کند ولی سالمونلا پولوروم رشد نمی نماید.

محیط سیستین ژلاتین رشد سالمونلا گالیناروم را تقویت می کند ولی تأثیری روی سالمونلا پولورم ندارد. مقاومت این باکتری شبیه آنچه است که درمورد بقیه سالمونلاها می باشد و بطور کلی در محیط های خشک بهتر از محیط های مرطوب باقی می ماند. باکتری ۶-۵ هفته در مدفوع حدود ۴ماه در آب های راکد و ۸-۷ ماه در مواد غذایی زنده می ماند.


طرز انتقال و واگیری


عادی ترین راه آلودگی از راه دستگاه گوارش وبلع مواد آلوده است. همچنین نشان داده شده که باکتری از بافت ملتحمه چشم نیز وارد می شود. ناقلین و مبتلایان عامل بیماری را در محیط خود از راه مدفوع دفع کرده و از راه آلوده کردن آب و غذا و بستر علاوه بر آلوده کردن اطرافیان گاهی نیز از راه تخم جوجه های آلوده تولید می کنند. کارگران مرغداری، پخش کنندگان غذا، خریداران مرغ و بازدیدکنندگان در صورت عدم دقت کافی باعث انتقال عفونت از محلی به محل دیگر می شوند مگر اینکه لباس و کفش و دستها را ضد عفونی کنند.

کیسه های غذا، جعبه های حمل مرغ نیز در انتقال بیماری با اهمیت می باشند. مگس، پرندگان وحشی و حیوانات نیز از وسائل مکانیکی انتقال باکتری می باشند بخصوص اگر که در روی احشاء یا لاشه پرندگان مبتلای تلف شده تغذیه کرده باشند.

دوره بیماری در گله های مختلف متفاوتست:

در بعضی گله ها تلفات زیاد و ناگهانی بوجود می آید در حالیکه در بعضی گله های دیگر شرایط ظاهری گله تغییر نکرده و فقط تلفات تک تک مشاهده می شود. بسیاری از پرندگان بهبود یافته بصورت ناقل مزمن درآمده و عامل بیماری را بطور متناوب از مدفوع دفع می نمایند. نگهداری چنین پرندگان ناقل مزمن بعنوان پرنده سالم گاهی باعث واگیری های شدید و ناگهانی در گله گردیده اند. شرایط جوی نامساعد و عدم رعایت مقررات بهداشتی از عوامل تشدید کننده می باشند.

بنظر می رسد که بعضی مواد غذائی مثل پودر ماهی حاوی موادیست که حساسیت طیور را به این باکتری زیاد کرده در حالیکه بعضی دیگر مثل پودر گوشت شامل موادی هستند که مقاومت به باکتری را زیاد می کنند ظاهراً مرغان سالمی که در مناطق آلوده که بیماری بصورت انفرادی است نگهداری می شوند مقاومت بیشتری از آنهائی که در مناطق عاری از بیماری نگهداری می شوند دارا می باشند.

سالمونلا گالیناروم


نشانی های کلینیکی سالمونلا گالیناروم


معمولاً بیماری مرغان بالغ را مبتلا می سازد ولی شدت بیماری بیشتر در سنین یک تا پنج ماهگی است. وره نهفته بیماری ۶-۴ روز است در واگیری های شدید تلفات گاهی تا ۵۰ درصد یا بیشتر رسیده و مرگ بدون ظاهر شدن علامتی سریعاً فرا می رسد. ولی معمولاً علائم بی اشتهائی، افزایش تشنگی، تب، بی حالی، اسهال متمایل به سبز و قرمز، تیره شدن تاج و ریش دیده می شود. در حالات مزمن تلفات کم و گهگاه مرگ و میر مشاهده می شود. تاج و ریش رنگ پریده و گاهی ایجاد تورم مفاصل و تورم پرده قلب نیز می نماید.


جراحات کالبد گشائی


کبد بزرگ، پرخون، نرم و برنگ قرمز تیره یا برنزه درآمده که این علائم از ثابت ترین جراحاتی است که مشاهده می شود. کیسه صفرا منبسط شده، نقاط نکروزه سفید کوچک در سرتاسر بافت کبد و گاهی عضله قلب مشاهده می شود. طحال بزرگ و اغلب نقاط متعدد نکروزه را دارا می باشد. تورم نزله ای مخاط روده گاهی همراه با خونریزی است.


تشخیص سالمونلا گالیناروم


تشخیص قطعی بر اساس جدا کردن و مشخص کردن سالمونلا گالیناروم است. این باکتری به آسانی ازکبد و طحال و مغز استخوان جدا می شود. آزمایش آگلوتیناسیون برای مشخص کردن بیماران و ناقلین بکار برده می شود. ازآنتی ژن سالمو نلاپوروم برای آزمایش آگلوتیناسیون سریع با خون نیز می توان استفاده کرد. بیماری را باید از وبای طیور که شدید تر است متمایز ساخت. خرگوش درمقابل پاستورلامولتوسید حساس و در برابر سالمونلا گالیناروم مقاوم است همچنین تشخیص بیماری از بیماری نیوکاسل و مونوسیتوز لازم است.


مبارزه با بیماری


تجربیات نشان داده است که برای از بین بردن منبع عفونت کشتار دسته جمعی باقی ماندگان از یک واگیری و سپس تمیز کردن و ضد عفونی نمودن جایگاه و تمام وسائل لازم است. بطور کلی اصول مبارزه با بیماری همانهائی است که در مورد بیماری پولوروم ذکر شد.

تولید ایمنیت قطعی در مرغان بالغ بوسیله مایه کوبی با کشت زنده و یا مرده سالمونلا گالیناروم در بسیاری از کشورها بکار رفته وگاهی نتایج جالبی نیز گزارش شده ولی بطور کلی مورد استقبال قرار نگرفته است زیرا که مایه های کشته ایجاد ایمنیت قوی و با دوام نمی نمایند و مایه های زنده با وجودیکه در بعضی کشورها باعث ایجاد ایمنیت قوی و با دوامی گشته ولی باعث افزایش تعداد طیور آلوده مزمن نیز گشته است.


درمان


فوراولیدون به نسبت ۰/۰۴ درصد برای ۱۰ روز باعث قطع آلودگی و توقف دفع سالمونلا از مدفوع است ولی مقاومت به این دارو نیز مشاهده شده است کلرتتراسیکلین نیز در قطع تلفات موثر بوده است.

https://www.linkedin.com/zarinjavdaneh

https://zarinjavdaneh.ir/سالمونلا/

انتشار

error: محتوا حفاظت شده است