عارضه کبد چرب گونه ها: مرغ های تخم گذار و مادر گوشتی و بوقلمون های مادر
عارضه کبد چرب گونه ها: مرغ های تخم گذار در مرغ های مادر گوشتی و بوقلمون های مادر
وقوع و علائم کلی
این عارضه در طیور صنعتی بر اثر جیره پر انرژی بر پایه ذرت و همچنین به دلیل انرژی بیش از حد ایجاد می شود.
این بیماری تقریبا محدود به پرندگانی است که در قفس نگهداری می شوند و در مواردی کمی در پرندگانی که روی بستر نگهداری می شوند اتفاق می دهد. در حقیقت کبد مهم ترین جایگاه سنتز چربی در پرندگان است و این بدان معناست که کبد به طور طبیعی حاوی مقدار زیادی چربی می باشد. برخلاف پستانداران، تعجب آور نیست که تغییرات اندک در متابولیسم چربی در کبد می تواند اثر مهمی روی پرنده داشته باشد. در مورد مرغ های تخم گذار این موضوع تشدید می شود؛ زیرا تقریب روزانه ۶ تا ۱۰ گرم چربی برای تشکیل زرده باید سنتز شود.)
و تشخیص این عارضه بعد از مرگ در کالبد شکافی به دلیل خونریزی و همچنین بزرگ شدن کبد و انباشته شدن چربی در آن، آسان است. این موضوع باعث می شود که کبد قوام خود را از دست بدهد و جدا کردن هر لوب از جای خودش دشوار شود. کبد همچنین زرد کم رنگ می شود که البته یک علامت اختصاصی و همیشگی برای عارضه خونریزی کبد چرب نیست؛
حفرات بدن ممکن است حاوی ذخایر چربی که اغلب روغنی و زرد کم رنگ هستند باشد. باتلر (۱۹۷۹) بیان کرد که پرندگان مبتلا به عارضه خونریزی کبد چرب حداقل دارای ۶۰ درصد چربی در ماده خشک کبد می باشند. که این مقدار ممکن است به ۷۰ درصد هم برسد
در بسیاری از مطالعات درجه عارضه خونریزی کبد چرب بر اساس درجه خونریزی کبد توصیف می گردد که این درجه بندی معمولا از ۱ تا ۵ است. ولفورد و پولین (۱۹۷۶) این امتیازدهی را این گونه توصیف کردند؛ ۱= بدون خونریزی، ۲= ۵-۱ کانون خونریزی، ۳= ۶-۱ کانون خونریزی، کانون خونریزی و ۵= بیشتر از ۲۰ کانون خونریزی و همین طور یک توده خونی
آسیب شناسی و تغییرات متابولیک
آسیب شناسی ظاهری
توده خونریزی در کبد و مقدار زیادی چربی در حفره شکمی یافت شد. همه کبدهای مشاهده شده قهوه ای کم رنگ بوده و همچنین قوام خود را از دست داده و حاوی مقدار زیادی چربی بودند.
چربی بیش از حد در زیر پوست و محوطه شکم دیده شده است؛ اما کبد نرم و رنگ پریده متمایل به زرد بود. در بعضی از موارد کپسول کبدی پاره شده و پارانشیم کبدی دیده شده است. خونریزی آشکار بود و در سلولهای کبدی مخصوصا در فضاهای سیتوپلاسم چربی ظاهر شده بود.
جیره آنها انرژی بالایی داشت (۳۰۰ کیلو کالری بر کیلوگرم).
دارای تاجهای رنگ پریده بودند
( مرغهای مبتلا دارای کبد چرب بوده و حداقل ۱۰ درصد سنگین تر از مرغ های سالم هم سن خود بودند
تاجها بزرگ بوده و چنین پرندگانی در مقایسه با پرندگان دارای تاج کوچکتر مقدار زیادتری چربی شکمی به صورت مایع داشتند بیشتر پرندگان دارای یک تخمدان فعال بودند
تغییرات بافتی
عارضه خونریزی کبد چرب با هیپرتروفی کبدی همراه بوده است. ایوی و نشیم (۱۹۷۳) (همچنین یک افزایشی در محتوی اسید اولئیک موجود در چربی کبد مشاهده کردند
مرغ های تخم گذار با تولید بالا همچنین اسید پالمیتولئیک بیشتری تولید می کنند، که این اسید چرب، دیگر اسید چربی است که به طور عادی در جیره غذایی یافت نمی شود. علت تغییرات معنی دار اسیدهای چرب کبدی تاکنون مشخص نشده است.
عارضه خونریزی کبد چرب به افزایش وقوع و حساسیت به پراکسیداسیون لیپید کبدی ارتباط دارد
ترکیب خون
به نظر می رسد غلظت استرادیول پلاسمای پرندگان مبتلا به عارضه خونریزی کبد چرب افزایش می یابد
تغییرات در میزان استرادیول ممکن است مسئول تغییرات مشاهده شده در سطوح کلسیم پلاسما باشد
همبستگی بالایی بین سطح کلسیم خون و اندازه تاج پرندگان وجود دارد و نشان دادند. در بیماری عارضه خونریزی کبد چرب سطح کلسیم خون به صورت غیر طبیعی افزایش می یابد
عوامل مرتبط
تعادل انرژی
اکثر محققین بر این عقیده اند که عارضه خونریزی کبد چرب فقط در پرندگانی که در تعادل مثبت انرژی هستند، اتفاق می افتد و این وضعیت منجر به تجمع چربی و چاقی می شود
عارضه خونریزی کبد چرب فقط در پرندگان دارای تعادل طولانی مدت مثبت انرژی اتفاق می افتد، هر چند که ممکن است تلفات زیاد نباشد ولی به علت اثر بر راندمان استفاده از انرژی جیره در کل گله، اثرات اقتصادی زیادی دارد
مقادیر بالای لیپید کبدی همیشه با عارضه خونریزی کبد چرب همراه نیست؛ اما عارضه خونریزی کبد چرب همیشه با مقادیر بالای لیپید در کبد همراه می باشد. در مطالعه دیگری، پولین و ولفورد (۱۹۷۶) نشان دادند که یک ارتباط جالبی بین سطح مصرف خوراک و وقوع عارضه خونریزی کبد_____________که X مصرف چرب وجود دارد و پیشنهاد کردند درجه خونریزی کبد مساوی است با خوراک برحسب گرم به ازای پرنده در روز می باشد. به دلیل اینکه جیره حاوی ۳۰۰۰ کیلو کالری بر کیلوگرم انرژی بود این معادله می تواند به ___________ تغییر پیدا کند که E مساوی است با مصرف انرژی در روز. از آنجا که خونریزی کبدی با امتیاز ۲ شروع می شود و سپس اگر معادله پولین و ولفورد(۱۹۷۴) معتبر باشد، مشکلات در پرندگانی که بیشتر از ۳۰۰ کیلو کالری در روز انرژی دریافت می کنند، ایجاد می گردد.
تعادل هورمونی
افزایش نرمال میزان چربی کبد در پرندگان بالغ بر خلاف پرندگان نابالغ منعکس کننده چربی مورد نیاز برای سنتز زرده است که این عمل تحت تأثیر استروژن قرار می گیرد
درجه خونریزی کبد مستقیما با سطح استروژن به کار رفته مرتبط بود.
افزایش در اندازه کبد، میزان چربی کبدی و کلسترول سرم در پاسخ به استروژن را مشاهده کردند
NKK یک ترکیب آلی می باشد که چربی کبد را در حیوانات کاهش می دهد
تغذیه کاذئین یددار موجب کاهش تجمع چربی در پرند گان جوان میشود
عارضه خون ریزی کبد چرب می تواند با افزودن ۲۲۰ میلی گرم پروتامون به ازای هر کیلوگر جیره درمان شود با این حال این درمان منجر به کاهش تولید تخم مرغ می شود
تیوراسیل (ترکیبی ضد تیروئیدی) و استروژن اثرات زیان آوری بر تجمع چربی کبدی دارند
۳۶ درجه حرارت محیط
اثر استروژن در درجه حرارت بالای محیط بسیار زیان آور می باشد
بیشترین تلفات در ماه های گرمتر سال اتفاق می افتد
این احتمال وجود دارد که دمای محیط یک فاکتور مهم در ایجاد عارضه خونریزی کبد چرب باشد؛ چون در دماهای نسبتا بالا( ۳۰-۲۵ درجه سانتی گراد) پرندگان به احتمال زیاد در تعادل مثبت انرژی هستند که ا به نظر می رسد یک شرط لازم برای افزایش چربی کبد باشد.
