ناهنجاریهای اسکلتی و متابولیتهای ویتامین D3 و تاثیر این ویتامین بر آنها
ناهنجاریهای اسکلتی و متابولیتهای ویتامین D3
ناهنجاریهای اسکلتی معمول مانند ریکتز در پرندههای جوان و قفسرنجوری در مرغهای تخمگذار معمولا با کاهش و یا عدم تعادل ذخایر Ca، P و ویتامین D3 ایجاد میشوند، که در شرایط تولید تجاری کمتر بحرانیاند. بهعبارت دیگر، ناهنجاریهای دیگر مرتبط با فاکتورهای استرسزا و عملکرد رشد پیوسته در مورد ژنوتیپهای مدرن، به نگرانیهای ادامهداری برای صنعت جهانی طیور تبدیل شدهاند که مسئول کاهش تولید و آسایش حیوان است.
ناهنجاریهای اسکلتی (درشتنی) ناهنجاری است که بهطور گسترده در طیور گوشتی با رشد سریع دیده میشود. این ناهنجاری با مقاومت غضروف در زیر صفحهی رشد مشخص میشود.
ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) از نقص در صفحهی رشد فراتر رفته و شامل تمایز در کوندروسایتها میشود که نتیجهی آن، تجمع سلولهای پریهایپرتروپیک است.
عقیده بر این است که علت اصلی ناهنجاری درشتنی، واکنش متقابل بین دو عامل تغذیه و ژنوتیپ است که میتواند توسط فاکتورهای دیگر از قبیل استرس گرمایی و مایکوتوکسینها تحت تأثیر قرار گیرد.
مطالعات آزمایشی نشان دادهاند که افزودن متابولیت فعال ویتامین D3 (1و ۲۵ دیهیدروکسیکولهکلسیفرول) به جیرهی جوجههای گوشتی جوان سبب کاهش چشمگیر در بروز ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) شده و این کاهش وابسته به دوز بود.
محافظت کامل با مکملکردن µg/kg 5 ویتامین در جیره صورت گرفت. اگرچه، ۱،۲۵ دیهیدروکسیکولهکلسیفرول یک هورمون کلسیتروپیک است که شامل کلسیم و فسفر در سطوح متعادل است.
ترکیب بسیار گران قیمتی است که برای سالهای زیادی بهعنوان یک درمان در مورد انسان به کار میرفت و بنابراین بهعنوان یک افزودنی خوراکی غیرقابل دسترس بود.
چند سال قبل ۱،۲۵ دیهیدروکسیکولهکلسیفرول؛ متابولیت اولیهی ویتامین D3 با هیدروکسیلهشدن در کبد تولید شد. پیشنهاد شده است که ۲۵ هیدروکسیکولهکلسیفرول میتواند بهعنوان مکمل جیرهای جایگزین ویتامین D3 باشد که به هنگام استفاده از سطوح ۷۰-۵۰ میکروگرم در کیلوگرم جیره، سبب بهبود در افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک شد.
تحقیقات
تحقیقات اخیر نشان داده است که استفاده از ۲۵-هیدروکسیکولهکلسیفرول میتواند وقوع و شدت ناهنجاری درشتنی در طیور گوشتی را کاهش دهد. رنی و وایتهد نشان دادند که جایگزینی ۷۵ میکروگرم کلسیفرول در کیلوگرم جیره یا همان مقدار ۲۵ هیدروکسیکولهکلسیفرول بروز ناهنجاری درشتنی را از ۶۵% به ۱۰% کاهش داد.
در آزمایش دیگری مشخص شد که وقوع ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) در گروه شاهد کمتر بود اما افزودن ۲۵-هیدروکسیکولهکلسیفرول تا سطح ۲۵۰ میلیگرم در کیلوگرم جیره، اثر خطی مفیدی بر وقوع ناهنجاری درشتنی داشت. بهعلاوه، مشخص شد که وقوع و شدت ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) در پرندههای تغذیه شده با ۲۵-هیدروکسیکولهکلسیفرول در مقایسه با پرندههای تغذیه شده با همان مقدار کلسیفرول، کمتر بود. در مقابل بار و همکاران هیچ تفاوتی بین منبع ویتامین D3 و ۲۵- هیدروکسیکولهکلسیفرول در وقوع ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) و شدت آن نیافتند.
گزارش شد که هنگامیکه جیرهی القاءکنندهی ناهنجاری درشتنی به پرندهها خورانده شد، سطوح ۴۰ و ۷۵ میکروگرم ۲۵- هیدروکسیکولهکلسیفرول در هر کیلوگرم جیره، وقوع ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) را بهطور مشابهی کاهش داد. مؤثر بودن آن در طیور گوشتی جوان هنگامی که سطح کلسیم جیره کمتر از ۰٫۸۵ % بود، بیشتر بوده است. پارکینسون و کارنبرگ گزارش کردند که اضافه کردن ۶۵ میکروگرم ۲۵- هیدروکسیکولهکلسیفرول در هر کیلوگرم جیرهی معمول طیور گوشتی که شامل ۷۵ میکروگرم ویتامین D3 در هر کیلوگرم جیره نیز بود، سبب کاهش بروز ناهنجاری اسکلتی (درشتنی) در جوجههای جوان شد.
نتیجه
میتوان نتیجه گرفت که استفاده از ۲۵- هیدروکسیکولهکلسیفرول در جیره میتواند بهطور مؤثری بروز و شدت ناهنجاری درشتنی را در جوجههای جوان کاهش دهد اما تحقیقات بیشتری نیاز است تا واکنش متقابل بین دیگر فاکتورهای جیرهای و ژنتیکی را مورد ارزیابی قرار دهیم. بهعلاوه، بهبود در وزن بدن و ضریب تبدیل خوراک هنگامی که ناهنجاری درشتنی دیده نشد، به هنگام افزودن ۲۵- هیدروکسیکولهکلسیفرول میتواند تعیین شود.
