کود طیور و استفاده از آن بهعنوان خوراک حیوان
کود طیور بهعنوان خوراک حیوان
مشخص شده است که کود طیور هنگامی که به صورت تنها و یا به صورت مخلوط شده با غلات به کار رود، خوراک خوبی برای گاوها و ماهیها است. نشخوارکنندگان قادر به استفاده از نیتروژن اوره(اسید اوریک) موجود در کود طیور هستند. اگرچه وجود مواد خارجی نظیر پلاستیک، شیشه و پرها در ضایعات طیور بر قابلیت هضم آن اثر میگذارد بنابراین قبل از استفاده از بستر طیور بهعنوان خوراک حیوان بایستی این مواد خارجی را از آنها جدا ساخت. همچنین پایین نگهداشتن میزان خاکستر موجود در کود امر مهمی است. هنگامی که مقادیر زیادی خاک همراه با بستر حذف میشود، میزان خاکستر بستر بهطور قابل ملاحظهای افزایش مییابد. پیشنهاد شده است که بستر طیور با خاکستر بیش از ۲۸% نبایستی به گاو خورانده شود.
از لحاظ بهداشت ضایعات فرآوری نشدهی طیور حاوی میکروارگانیسمهای بیماریزا نظیر گونههای کلستریدیوم، سالمونلا و انتروباکتر است. بنابراین فرآوری صحیح برای کاهش تعداد این میکروارگانیسمها یا تحویل ضایعات عاری از میکروارگانیسمها نیاز است. بهعلاوه، همانطور که در بالا اشاره شد، افزودنیهای خوراکی نظیر آنتیبیوتیکها، آرسنیکالها و کوکسیدیواستاتها به جیرهی طیور اضافه میشوند که میتواند بهعنوان فرآوردههای فرعی ضایعات دفع شود. علاوه بر آن، بیشتر گونههای قارچی به صورت طبیعی در ضایعات یا بستر طیور وجود دارند که میتواند منجر به تولید مایکوتوکسینها شود.
بیشتر میکروارگانیسمهای بیماریزا میتوانند در اثر فرآوری شیمیایی، تخمیر، سیلو کردن و فرآیند گرمایی از بین بروند. اگرچه در اثر تغذیهی حیوانات فارم با کودهای طیور بیماریایی گزارش نشده است اما بهنظرمیرسد که مسمومیت مس به ویژه در گوسفندان یک مشکل باشد. هنگامی که سطح اضافی از مس بهعنوان یک محرک رشد به جیرههای طیور اضافه میشود، مس مازاد در غلظتهای بالا در کود طیور دفع میشود چون مس به صورت بسیار ضعیفی از سیستم گوارش طیور جذب میشود. گوسفندان درمقایسه با دیگر حیوانات اهلی به هنگام تغذیه با بستر طیور به سطوح بالای مس در جیره کمتر مقاوم هستند.
کود طیور خوراک دام
کود فرآوری شدهی طیور و بستر آنها به مدت ۴۰ سال در آمریکا بهعنوان یک جزء خوراکی استفاده شد. این مواد شامل پروتئین، الیاف و مواد معدنی است و برای استفاده از همین مواد مغذی تعمدا با خوراک نشخوارکننده نیز مخلوط میشدند. به صورت نرمال این ضایعات حیوانی توسط کشاورزان کوچک و صاحبان گلههای شیری و گوشتی بهعنوان یک مکمل زمستانی برای گاوها و گوسالههای از شیر گرفته شده مورد استفاده قرار میگرفت.
اگرچه که خوراندن کود طیور به حیوانات بهنظر عمل نامطلوبی میرسد اما همچنانکه این فرآورده ایمن است به همان میزان هم قادر به برآورد ویژگیهای خاصی که در جدول فهرست شده است، میباشد(جدول۸). برای نمونه انجمن آمریکایی کنترل خوراک (AAFCO) نامها و تعریفهایی را برای سه فرآوردهی فرآوری شدهی ضایعات طیور که بهعنوان خوراک استفاده میشوند، بیان کرده که عبارتند از:
- ضایعات خشکشدهی طیور: فرآوردهی فرآوریشدهی ضایعات حیوان که مرکب از مدفوع طیور است که گرما داده میشود تا میزان رطوبت آن بیش از ۱۵% نباشد. آن نبایستی کمتر از ۱۸% پروتئین خام و بیش از ۱۵% الیاف خام، ۳۰% خاکستر و ۱% پر داشته باشد.
- ضایعات خشکشدهی طیور بدون نیتروژن پروتئینی: یک فرآوردهی فرآوریشدهی ضایعات طیور است که به صورت اولیه شامل مدفوع طیور است که به منظور حذف بخشی یا تمام پروتئین خام آن یا نیتروژن غیرپروتئینی(NPN) نظیر اوره یا اسید اوریک فرآوری میشود و در اثر گرما دهیدراته میشود تا میزان رطوبت آن بیش از ۱۵% نباشد. این ترکیب نبایستی کمتر از ۱۱% پروتئین خام و بیش از ۱۵% الیاف خام، ۳۰% خاکستر و ۱% پر داشته باشد.
- بستر خشکشدهی طیور: یک فرآوردهی ضایعاتی فرآوریشدهی حیوانی است که مرکب از ترکیب مدفوع طیور همراه با بستر موجود بر روی کف سالن است که به صورت مصنوعی دهیدراته میشود تا میزان رطوبت آن بیش از ۱۵% نباشد. این ترکیب نبایستی حاوی کمتر از ۱۸% پروتئین خام و بیش از ۲۵% الیاف خام، ۳۰% خاکستر و ۴% پر باشد.
جدول۸- ویژگیهای کود طیور استفاده شده بهعنوان خوراک حیوان و میزان تغییرات در برخی از ویژگیها
AAFCO نیاز دارد تا آن دسته از ضایعات طیور را که عاری از مواد خارجی نظیر پلاستیک، شیشه، ناخن و دیگر مواد مضر است را فرآوری کند. آنها بایستی عاری از ارگانیسمهای بیماریزا، بقایای آفتکشها، انگلها و بقایای داروها باشد که میتواند برای حیوان مضر باشد یا میتواند منجر به ایجاد بقایا در غذای انسان یا فرآوردههای فرعی حیوان در سطوحی بیش از سطوح مجاز شود. اگر محصولی حاوی بقایای دارو باشد بایستی برچسبی با این مضمون بر روی آن قرار گیرد:
“هشدار: این فرآورده حاوی بقایای دارو است. ۱۵ روز قبل از کشتار و در طی تولید محصول در حیوانات شیری و مرغهای تخمگذار استفاده نشود“.
چنانچه محصول حاوی ۲۵ میلیگرم در کیلوگرم یا مقدار بیشتری مس باشد در این حالت هشداری با این مضمون و به صورت برجسته بایستی نوشته شود:
“حاوی سطوح بالای مس: به گوسفند خورانده نشود”.
بر طبق نظر AAFCO استفاده از ضایعات طیور که به اندازهی کافی فرآوری شده در خوراک حیوان ممکن است از نظر احساس عمل مطلوبی نباشد اما آن ایمن است و از نظر تغذیهای معتبر و از نظر محیطی بیخطر است.
اگرچه مشخص شده که بستر طیور بهعنوان خوراک باارزشتر از کود است اما استفاده از ضایعات طیور بهعنوان خوراک در صنعت دامهای اهلی کمتر معمول است. درک عمومی از مفهوم مدفوعخواری(مصرف مواد مدفوعی توسط حیوان) به استفادهی محدود از این عمل بهعنوان روش عمده در بازیافت ضایعات طیور کمک میکند. آن همچنین نگرانیهایی را در مورد خطر آلودگی با سویههای ایجادکنندهی خونریزی روده نظیر اشرشیاکلی و نیز بیماری تحلیل عصبی مانند بیماری اسکرپی در گوسفند و بز، انسفالوپاتی اسفنجی شکل گاوان(جنون گاوی) و Creutzfedt – Jacob Disease به دنبال دارد که بهطور طبیعی عمل خوراکدهی حیوانات اهلی با هر گونه ضایعات با منشا حیوانی تضعیف میکند.
در قسمت بعدی این مقاله می خوانیم:
کود طیور بهعنوان منبع سوخت
با ما همراه باشید.
