رتیکولو آندوتیلوز طیور؛ عوامل بیماری، تشخیص و کنترل

رتیکولو آندوتیلوز طیور

(Reticuloendotheliosis)

اولین بار ویروسی از بوقلمون با عوارض شبیه لکوز جداگردید که بعدها به نام ویروس T نامیده شد. ظاهراً بیماری طبیعی در اثر این ویروس در بوقلمون دیده می شود و در بلدرچین عوارض مشابه بدون جدا شدن ویروس و یک حالت از بیماری در اردک دیده شده است. در شرایط تجربی، ماکیان بوقلمون و بلدرچین حساس می باشند و حساسیت جوجه بوقلمون بیشتر است.

عامل بیماری رتیکولو آندوتیلوز:

ویروسی از جنس انکورنا ویروس c که از نظر بیولوژیکی و از نظر ایمونولوژیکی از گروه ویروس های لکوز سارکم جداست عامل بیماری شناخته شده است. ویروس از بافت های آلوده یا مایع کشت سلولی بطور آزاد بدست آمده و برای مدت طولانی در ۷۰- درجه سانتیگراد فعالیت خود را حفظ می کند. ویروس در حرارت ۴ درجه مقاوم ولی در حرارت ۳۷ درجه در عرض ۲۰ دقیقه ۵۰ درصد و پس از یک ساعت ۹۰ درصد عفونت زائی خود را از دست می دهد. اندازه ویروس ۱۰۰ میلی میکرن است و اسید نوکلئیک آن RNA می باشد.

ویروس در کشت فیبروبلاست ماکیان، بوقلمون و بلدرچین رشد کرده و بعضی سویه های آن آثار CPE خفیف ایجاد می کند. از جنین ماکیان و جوجه ماکیان و بلدرچین و اردک و قرقاول و بوقلمون نیز برای کشت ویروس استفاده می شود. در روی جنین جراحات اختصاصی بوجود آمده و باعث مرگ آن می شود. میزان بیماریزائی ویروس براساس تعداد ویروس و سن میزبان فرق می کند.

پبیماریزائی و علائم رتیکولو آندوتیلوز:

ویروس در شرایط تجربی به کندی در اثر تماس مستقیم انتشار یافته ولی ایجاد بیماری نمی کند. در اثر تزریق سویه + ویروس به طیور پس از دوره نهفته ۳ روزه تا ۳ هفته علائم ضعیف شدن رشد پرها و اشکالات تنفسی دیده می شود و علیرغم جراحات عصبی، فلج یا عدم تعادل دیده نمی شود و پس از دو هفته مرگ فرا می رسد. در روی لاشه طیور تلف شده کبد و طحال بزرگ شده و نفوذ سلولی در آن بصورت سر سنجاقی یا منتشره دیده می شود. جراحات بیماری گاهی در کلیه، قلب، غدد تناسلی و پانکراس نیز دیده می شود.

با سویه های کمتر حاد لاغری و بزرگ شدن اعصاب سطحی دیده می شود. در بافت شناسی نفوذ سلول های لمفورتیکولر در بافت های مختلف و در بافت عصبی لمفوسیت ها، پلاسماسل و تعداد کمی لمفورتیکولر دیده می شود. در پرندگان زنده مانده از بیماری حاد پادتن خنثی کننده و درخشان بوجود می آید که می توان آنرا در زرده تخم مرغ آنها نیز نشان داد.

تشخیص رتیکولو آندوتیلوز:

تشخیص اولیه براساس جراحات ماکروسکپیک و میکروسکپیک بوده ولی تشخیص قطعی براساس جدا کردن ویروس و نشان دادن پادتن های آن است. چون این ویروس برخلاف ویروس لکوزلمفوئید و مارک همه جائی نیست بنابراین جدا کردن آن جهت تشخیص اهمیت زیادی دارد. برای جداکردن ویروس می توان بافت های مشکوک، خون یا پلاسما را به کشت بافت های حساس تزریق نمود. برای نشان دادن پادتن های اختصاصی می توان از سرم یا زرده تخم مرغ استفاده نموده پادتن های خنثی کننده ویروس یا پادتن درخشان  را نشان داد.

تشخیص تفریقی = مشاهده سلول های لمفورتیکولر که در بیماری مارک یا لکوز وجود ندارد کمک به تشخیص از شکل عصبی مارک می نماید.

کنترل بیماری رتیکولو آندوتیلوز:

هنوز برای کنترل بیماری راهی شناخته نشده ولی با ارزیابی اقتصادی بیماری می توان برنامه ریشه کنی یا مایه کوبی را مورد بررسی قرار داد.

تهیه و تنظیم: بخش تحقیق و توسعه شرکت زرین جاودانه

https://zarinjavdaneh.ir/بیماری-مارک/

https://www.linkedin.com/zarinjavdaneh