پانتوتنیک اسید (B5) در طیور، اثرات و عوامل کمبود آن
کمبود پانتوتنیک اسید در طیور
جراحات عمده ناشی از کمبود پانتوتنیک اسید در طیور با درگیر شدن سیستم عصبی، کورتکس آدرنال، و پوست ظاهر می شود. کمبود پانتوتنیک اسید تولید طبیعی تخم مرغ و جوجه درآوری را کاهش می دهد. خونریزی زیرجلدی و خیز شدید از علائم کمبود پانتوتنیک اسید در جنین های در حال رشد می باشند. در جوجه های گوشتی، در آغاز رشد کاهش یافته و پس از آن ضریب تبدیل غذایی افت می کند و پردرآوری به تأخیر می افتد. پرها ژولیده و موجدار و شکننده شده و ممکن است بریزند. در مرحله بعدی التهاب پوستی در جوجه ها به سرعت گسترش می یابدگوشه منقار و ناحیه پایین منقار به شدت آسیب می بیند و اختلال در پا نیز مشاهده می شود. لایه های بیرونی پوست بین پنجه و کف پا پوست می اندازند و شکاف ها و ترک های کوچکی نمایان می شوند. در برخی موارد لایه های پوست پا دچار شکاف عمیق تری می شوند و شاخی شدن پوست و و برجستگی های زگیل مانندی در گرهک های پا گسترش می یابد. مشکل پا معمولاً با هجوم باکتری ها به محل ضایعات بیشتر می شود. در طی ۱۲ تا ۱۴ روز پس از دریافت جیره دچار کمبود، حاشیه پلک ها با ترشحات چسبناکی بسته می شوند. غلظت پانتوتنیک اسید در کبد در هنگام کمبود کاهش می یابد. کبد بیش از حد بزرگ شده و از زرد کمرنگ. به زرد تیره تغییر می یابد. اعصاب و فیبرهای ستون فقرات نشان می دهد که غلاف میلین آسیب دیده است. تخریب این رشته ها در همه قطعات ستون فقرات در زیر ناحیه کمری اتفاق می افتد. در جوجه های جوان علائم بالینی کمبود پانتوتنیک اسید متفاوت تر و شدیدتر از کمبود بیوتین است و هر دو سبب التهاب شدید پوست، شکستن پرها، پروزیس، رشد ضعیف، و تلفات می شوند. در مقایسه با کمبود اسید پانتوتنیک ، التهاب پوست پا در قسمت بالای پنجه مشهود است، در کمبود بیوتین ابتدا کف پا متأثر می شود و اغلب اوقات شدیدتر از کمبود اسیدپانتوتنیم است. علائم کمبود پانتوتنیک اسید در بوقلمون های جوان مشابه جوجه های جوان می باشد و شامل ضعف عمومی، التهاب پوست، و چسبیدن پلک ها به یکدیگر می باشد. اردک های جوان علائم عمومی که در جوجه ها و بوقلمون ها دیده می شود را غیر از تأخیر در رشد را نشان می دهند؛ هرچند نرخ مرگ و میر در آنها بسیار بالاست. پردرآوری ضعیف مهمترین نشانه کمبود در جوجه قرقاول ها و بلدرچین هاست. کمبود اسید پانتوتنیک روند طبیعی تولید تخم مرغ را تحت تآثیر قرار نمی دهد اما جوجه درآوری به شدت افت می کند و جوجه های هچ شده ممکن است آنقدر ضعیف باشند که زنده نمانند. مرگ و میر جنین در هنگام کمبود اسید پانتوتنیک معمولاً در روزهای پایانی انکوباسیون رخ می دهد. رابطه خطی مستقیمی بین غلظت اسیدپانتوتنیک جیره و جوجه درآوری وجود دارد.
Beer و همکاران (۱۹۶۳) جیره ی خالصی به مرغ های تخمگذار لگهورن سفید دادند که حاوی ۹/۰ میلیگرم پانتوتنیک اسید در کیلوگرم جیره بود. آنها پی بردند که مرغ ها به ۱ میلیگرم در کیلوگرم ویتامین برای تولید بهینه تخم مرغ ، حداقل ۴ میلیگرم در کیلوگرم برای حداکثر جوجه درآوری و ۸ میلیگرم در کیلوگرم برای جوجه درآوری مطلوب و زنده مانی نتاج نیاز دارند.
Dawson و همکاران (۱۹۶۲) گزارش دادند که بوقلمون های مادری تغذیه شده با جیره های با کمبود پانتوتنیک اسید، مرگ و میر جنین ها در هفته اول رشد و نمو، بالا بود. بعد از ۱۷ روز، جنین های زنده مانده کوچک بودند و پرهای ضعیفی داشتند و علائمی مانند التهاب پوست، خونریزی، کبد چرب و قلب های گشاد و رنگ پریده نشان دادند.
